Toplardamar Sistemi Nedir?
Toplardamarlar, dokularda kullanılan kanın yeniden kalbe taşınmasını sağlayan damarlardır. Özellikle bacak toplardamarlarında ortaya çıkan hastalıklar toplumda oldukça sık görülmektedir.
Varisler en sık karşılaşılan toplardamar hastalığı olmakla birlikte, toplardamar yetmezliği, toplardamar tıkanıklıkları ve pıhtılaşma ile ilişkili hastalıklar da bu grupta yer almaktadır.
Varis Nedir?
Varis, toplardamarların genişlemesi ve işlevlerinin bozulması sonucunda ortaya çıkan bir damar hastalığıdır.
Toplardamarların içerisinde bulunan kapakçıkların görevini yeterince yapamaması sonucunda kan bacaklarda göllenmeye başlar. Bu durum zamanla damarların belirginleşmesine, genişlemesine ve çeşitli şikâyetlere yol açabilir.
Varis ve Toplardamar Hastalıklarının Belirtileri Nelerdir?
- Bacaklarda ağrı ve yanma hissi
- Bacaklarda ağırlık hissi
- Şişlik
- Gece krampları
- Kaşıntı
- Ciltte renk değişiklikleri
- Belirgin damar görüntüleri
- İleri dönemlerde yara oluşumu
Bu şikâyetler uzun süre ayakta kalmakla artabilir ve dinlenmekle azalabilir.
Varis ve Toplardamar Hastalıkları Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi yöntemi hastalığın derecesine, damar yapısına ve hastanın şikâyetlerine göre belirlenir.
Her varis hastasının girişimsel tedavi görmesi gerekmez. Bazı hastalarda takip, yaşam tarzı değişiklikleri ve medikal tedavi yeterli olabilirken, bazı hastalarda girişimsel tedavi yöntemleri önerilebilir.
Varis Çorabı ve Medikal Tedavi
Varis ve toplardamar hastalıklarının tedavisinde varis çorapları çok önemli bir yere sahiptir.
Varis çorapları bacaklara dışarıdan kontrollü basınç uygulayarak damarların daha verimli çalışmasını sağlar. Bacaklarda oluşan şişliklerin azalmasına, ağrı ve ağırlık hissinin hafiflemesine, dolaşımın desteklenmesine katkı sağlar.
Bazı hastalarda varis ilacı olarak da bilinen (venotonik ilaçlar) tedaviler de kullanılabilmektedir. Bu ilaçlar özellikle ağrı, ağırlık hissi, şişlik ve gece krampları gibi şikâyetlerin azaltılmasına yardımcı olabilmektedir.
Her hasta için uygun tedavi planı hastalığın derecesine ve hastanın şikâyetlerine göre belirlenir.
Güncel Tedavi Seçenekleri
Varis tedavisinde günümüzde birçok farklı yöntem kullanılabilmektedir.
- Yapıştırıcı (biyolojik yapıştırıcı) yöntemler
- Isıya bağlı yöntemler (lazer veya radyofrekans tedavileri)
- Cerrahi yöntemler
- Köpük tedavileri (skleroterapi)
- Kombine tedaviler
Hangi yöntemin tercih edileceği, damar yapısı ve hastalığın özelliklerine göre belirlenmektedir.
Toplardamar Tıkanıklıkları ve Pıhtı Hastalıkları
Toplardamar sisteminde zaman zaman pıhtı oluşumu ve damar tıkanıklıkları görülebilmektedir.
Bu hastalıklar bacaklarda ani şişlik, ağrı ve dolaşım problemlerine yol açabilir. Bazı durumlarda pıhtının akciğere ulaşması sonucu ortaya çıkan akciğer embolisi gelişebilir. Akciğer embolisi, hayatı tehdit edebilen ciddi bir sağlık sorunudur ve hızlı tanı ile tedavi gerektirir.
Bu nedenle bazı hastalarda belirli sürelerle veya uzun dönem kan sulandırıcı tedavi kullanılması gerekebilmektedir.
Toplardamar tıkanıklığı geçiren bazı hastalarda ilerleyen dönemlerde damarın yapısında kalıcı bozulmalar gelişebilir. Bu durum bacaklarda şişlik, ağrı, cilt değişiklikleri, yeni varis oluşumları ve ileri evrelerde iyileşmesi güç yaralara yol açabilmektedir.
Bu nedenle toplardamar tıkanıklıkları yalnızca akut dönemde değil, uzun dönem sonuçları açısından da dikkatle takip edilmesi gereken hastalıklardır.
Tedavi Sonrası Takip
Varis ve toplardamar hastalıkları tedavi edildikten sonra düzenli takip, varis çorabının uygun şekilde kullanılması, egzersiz, kilo kontrolü ve yaşam tarzı düzenlemeleri uzun dönem sonuçlar açısından önem taşımaktadır.
Bazı hastalarda zaman içerisinde yeni damar problemleri gelişebileceğinden düzenli kontroller önerilebilmektedir.